Cloud native ne demek?
Cloud native, yazılımı en baştan bulut ortamı için tasarlama ve geliştirme yaklaşımıdır. Buradaki temel fikir, uygulamayı geleneksel bir sunucuya kurup sonra buluta taşımak değil; bulutun esnekliğinden, otomasyonundan ve dağıtık yapısından doğal biçimde yararlanacak şekilde kurgulamaktır.
Bu yaklaşımda uygulamalar küçük, bağımsız parçalara bölünür. Her parça kendi içinde geliştirilebilir, güncellenebilir ve ihtiyaç oldukça ayrı ayrı ölçeklenebilir. Böylece tek bir devasa yazılım yerine, birlikte çalışan ama birbirine sıkı sıkıya bağlı olmayan bileşenlerden oluşan bir mimari ortaya çıkar.
Cloud native yaklaşımının temel ilkeleri
Cloud native dendiğinde genellikle birbirini tamamlayan birkaç unsur birlikte değerlendirilir:
- Ölçeklenebilirlik: Yük arttığında kaynaklar otomatik olarak büyüyebilir, yük azaldığında küçülebilir. Bu sayede yoğunluk dönemlerinde performans korunurken, sakin dönemlerde gereksiz maliyet azaltılabilir.
- İzlenebilirlik: Sistemin hangi bileşeninin nasıl çalıştığı, nerede yavaşlama veya hata olduğu sürekli takip edilebilir. Bu, sorun çıkmadan önce uyarı almayı kolaylaştırır.
- Otomasyon: Dağıtım, test ve güncelleme süreçleri elle değil, otomatik akışlarla yürütülür. Böylece yeni sürümler daha sık ve daha kontrollü biçimde yayına alınabilir.
- Dayanıklılık: Bir bileşen sorun yaşadığında tüm sistemin durmaması hedeflenir; arızalar sınırlanmaya ve hızlıca telafi edilmeye çalışılır.
Bu ilkeler tek başına bir ürün değil, bir tasarım anlayışıdır. Hepsi birlikte kullanıldığında bulut ortamının sunduğu avantajlar daha verimli değerlendirilebilir.
Konteyner ve mikroservislerin rolü
Cloud native mimarinin en sık karşılaşılan yapı taşları konteyner ve mikroservislerdir. Konteyner, bir yazılımın çalışması için gereken her şeyi tek bir taşınabilir pakette toplar. Böylece aynı uygulama, geliştirici bilgisayarında da bulut sunucusunda da aynı şekilde çalışabilir.
Mikroservis mimarisinde ise uygulama, her biri belirli bir işi üstlenen küçük servislere ayrılır. Bir servis güncellenirken diğerlerinin etkilenmemesi hedeflenir. Bu yapı, ekiplerin farklı parçalar üzerinde paralel çalışmasını ve değişiklikleri daha güvenli biçimde devreye almasını kolaylaştırabilir.
Konteyner ve mikroservis her durumda zorunlu değildir. Daha küçük veya sade ihtiyaçlarda daha basit yapılar yeterli olabilir; doğru kararı projenin ölçeği, ekip yapısı ve hedefler belirler.
Gözlemlenebilirlik neden önemli?
Dağıtık ve çok parçalı sistemlerde, bir sorunun kaynağını bulmak tek parçalı uygulamalara göre daha zor olabilir. Gözlemlenebilirlik; günlük kayıtları, ölçümler ve istek izleri gibi verileri bir araya getirerek sistemin iç durumunu anlaşılır kılmayı amaçlar.
Bu sayede yalnızca bir şeyin bozulduğu değil, neden bozulduğu da değerlendirilebilir. İyi kurgulanmış bir gözlemlenebilirlik katmanı, sorunları erken fark etmeye ve çözüm süresini kısaltmaya yardımcı olabilir.
SaaS ile ilişkisi
Cloud native yaklaşım, özellikle SaaS modeliyle sunulan ürünlerle sık birlikte anılır. SaaS ürünlerinde aynı yazılım birçok kullanıcıya internet üzerinden sunulduğu için; esnek ölçeklenme, sık güncelleme ve sürekli izleme ihtiyaçları öne çıkar. Cloud native ilkeleri bu ihtiyaçları karşılamada işe yarayabilir.
VexCore yaklaşımı
VexCore Teknoloji A.Ş., kamu, yerel yönetim, özel sektör ve KOBİ tarafında bulut tabanlı yazılım gereksinimlerini değerlendirirken; on-prem, bulut ve hibrit seçenekleri kurumun koşullarına göre ele alır. Cloud native her kurum için tek doğru yol değildir; mevcut altyapı, güvenlik ihtiyaçları ve hedeflere göre uygun model birlikte belirlenir. Yapay zekâ destekli çözümlerde ise yapay zekâ bir karar destek katmanı olarak konumlandırılır; insan onayı ve denetim izi süreçte korunur. Daha somut ihtiyaçlar için pilot ya da PoC çalışmalarıyla ilerlemek değerlendirilebilir.